Książeczka sanepidowska – wszystko, co należy o niej wiedzieć

Książeczka sanepidowska to potoczna nazwa książeczki sanitarno-epidemiologicznej. Jest to dokument potwierdzający brak w organizmie właściciela obecności pałeczek niektórych szczepów bakterii. Jej posiadanie jest wymagane od osób pracujących w branży medycznej, gastronomicznej, a także w każdym zawodzie, w którym ma się kontakt z dużą liczbą ludzi lub dziećmi poniżej 6. roku życia.
Książeczka sanepidowska - wszystko, co należy o niej wiedzieć

Należy zwrócić uwagę, że obowiązująca Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie reguluje obowiązku posiadania książeczki sanepidowskiej. Ustawa wspomina natomiast o orzeczeniu do celów sanitarno-epidemiologicznych. W związku z faktem, że ustawa nie określa formy jaką powinno owe orzeczenie posiadać, książeczka sanepidowska w dalszym ciągu jest stosowana. Pełni ona rolę orzeczenia sanitarno-epidemiologicznych. Nazewnictwo nie ma to jednak większego znaczenia, gdyż procedura wyrobienia orzeczenia jest tożsama z poprzednią procedurą wyrobienia książeczki sanitarno-epidemiologicznej

Książeczka sanepidowska – kogo obowiązuje wymóg jej posiadania?

Wymóg książeczki sanepidowskiej najczęściej możemy spotkać w ogłoszeniach pracy związanych z gastronomią. Posiadać powinni ją osoby zatrudnione w zakładach produkcyjnych oraz miejscach sprzedaży artykułów spożywczych. Spośród zawodów, których wymogiem są badania sanepidowskie możemy wymienić piekarza, masarza, kucharza, kelnera i barmana.

Kolejną dziedziną zawodową w której wymagana jest książeczka sanepidowska jest branża medyczna. Obowiązkiem tym są objęci głównie lekarze, pielęgniarki, położne i salowe. Wymóg dotyczy także studentów kierunków medycznych w czasie praktyk zawodowych. Książeczka sanepidowska jest wymagana również od osób pracujących przy produkcji leków zażywanych doustnie.

Co więcej książeczke sanepidowską musza posiadać również osoby pracujące w zawodzie, w którym ma się kontakt z dużą liczbą ludzi lub dziećmi poniżej 6. roku życia.

Co sprawdzają badania sanepidowskie wymagane do wyrobienia książeczki?

Badania sanepidowskie (sanitarno-epidemiologiczne) sprawdzają obecność pałeczek duru brzusznego, durów rzekomych A, B, C, pałeczki Salmonelli i Shigelli w organizmie padanego. W ramach badania możliwe jest wykrycie również prątków gruźlicy lub innych czynników chorobotwórczych.

Czytaj też: Praca w porze nocnej

Książeczka sanepidowska – jak wyrobić?

Książeczka sanepidowska wyrabiana jest w Stacji Sanitarno-Epidemiolgicznej, inaczej Sanepidzie. Aby wyrobić książeczkę konieczne jest pozostawanie materiału (wydzieliny) do badania.

Kolejno, po otrzymaniu wyników badań należy udać się do lekarza medycyny pracy, który może zlecić wykonanie dodatkowych badań.

Lekarz medycyny pracy po przeprowadzeniu badań oraz na podstawie wyników badań laboratoryjnych wydaje orzeczenie lekarskie. Orzeczenie może stwierdzić brak przeciwwskazań do wykonywania pracy, bądź czasowe lub trwałe przeciwwskazanie do jej wykonywania.

Ile jest ważna książeczka sanepidowska?

Ustawa dot. orzeczeń sanitarno-epidemiologicznych nie normuje okresów ważności takiego orzeczenia. Samą książeczkę sanitarno-epidemiologiczną wyrabia się raz na całe życie. Jednakże badania nie posiadające ważności bezterminowej, powinny być systematycznie powtarzane. Decyzję o częstotliwości ponawiania badań wydaje lekarz medycyny pracy. Wpływ na ten okres mają wyniki badań lekarskich i laboratoryjnych, a także rodzaj wykonywanej pracy.

Ile kosztuje wyrobienie książeczki sanepidowskej?  – koszty wyrobienia 

Badania materiału na nosicielstwo prątków gruźlicy lub innych czynników chorobotwórczych, w zależności od placówki, to 50 – 100 złotych. Badanie lekarskie również kosztuje około 50-100 złotych. Koszt zakupu papierowej książeczki to około 5 złotych.

Przyjmuje się, że koszty wyrobienia książeczki sanepidowskiej w całości powinien pokryć pracodawca, jednakże w praktyce pracodawcy często próbują przenieść to obciążenie na pracownika.

 

Bartosz Piech
Bartosz Piech
Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym oraz prawie zamówień publicznych.