IP BOX – dla kogo preferencja podatkowa?

Polski ustawodawca stawia na rozwój w gospodarce. Przedsiębiorstwa prowadzące działalność badawczo-rozwojową (B+R) mogą liczyć na niższą, preferencyjną 5% stawkę podatku dochodowego. Ulga IP BOX, bo o niej mowa, dotyczy działalności polegającej na tworzeniu, rozwijaniu lub ulepszeniu prawa własności intelektualnej. Oznacza to ni mniej, nie więcej, że każdy przedsiębiorca tworząc innowacyjny produkt lub produkt ten doskonalący, płacąc podatek dochodowy ma prawo skorzystać z omawianej ulgi.
IP BOX

Ulga IP BOX w dniu 1 stycznia 2019 roku została zaimplementowana do ustawy o PIT (art. 30ca ust. 2) oraz do ustawy o CIT (art. 24d ust. 2). Oznacza to, że skorzystać z niej mogą zarówno podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (osoby prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą), jak również podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych (m.in. spółki osobowe czy spółki kapitałowe).

Celem wprowadzenia powyższych przepisów jest zachęta podatkowa dla przedsiębiorców, którzy prowadzą lub zastanawiają się nad podjęciem działań badawczo-rozwojowych, których efektem będzie pogłębianie ogólnie rozumianej wiedzy.

Ulga IP BOX dotyczy zarówno przychodu ze sprzedaży innowacyjnego produktu, jak i przychodu z udzielonych licencji do prawa autorskich.

Dla kogo ulga IP BOX?

IP BOX uprawnia do skorzystania z niższej, 5% stawki podatku dochodowego w rocznym rozliczeniu tych podatków przez podmioty uzyskujące dochody z komercjalizacji wytworzonych lub rozwiniętych przez nich kwalifikowanych praw własności intelektualnej w drodze działalności badawczo-rozwojowej (B+R).

Sama działalność badawczo-rozwojowa nie uprawnia jeszcze do korzystania z ulgi podatkowej. Oczywiście przede wszystkim działalność ta musi obejmować badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowane w sposób systematyczny w celu wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Przy czym podatnik musi być właścicielem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. W wyjątkowych sytuacjach takim prawem może być licencja wyłączna.

Dodatkowo podatnik musi spełniać warunki księgowe. IP BOX wymaga od przedsiębiorcy by ten prowadził osobną ewidencję w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu. Co oznacza, że wyodrębnione muszą zostać przychody z danego prawa autorskiego od pozostałych przychodów.

Omawiana ulga może zostać zastosowana dopiero po zakończeniu roku podatkowego przy kalkulacji rocznego zobowiązania podatkowego i składaniu rocznego zeznania podatkowego. IP BOX nie jest uwzględniany do celów kalkulacji miesięcznych lub kwartalnych zaliczek na podatek dochodowy PIT lub CIT.

Należy pamiętać, że zastosowanie preferencyjnej stawki jest uprawnieniem podatnika a nie obowiązkiem. Co więcej korzystanie z IP BOX jest niezależne od korzystania z ulgi B+R.

Czym są kwalifikowane prawa?

Zarówno przepis art. 30ca ust. 2 ustawy o PIT, jak i art. 24d ust. 2 ustawy o CIT wskazuje katalog praw intelektualnych, które będą podlegały pod omawianą ulgę. Katalog ten ma charakter zamknięty, co też oznacza, że nie ma możliwości rozszerzenia go o inne praw.

Wspomniany katalog wskazuje takie prawa jak:

  1. patenty;
  2. prawo ochronne na wzór użytkowy;
  3. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego;
  4. dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin;
  5. prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu;
  6. prawo z rejestracji topografii układu scalonego;
  7. autorskie prawo do programu komputerowego;
  8. wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie o ochronie prawnej odmian roślin;

Nadania praw 1-5 dokonuje urząd patentowy na podstawie przeprowadzonej następczej kontroli merytorycznej w procesie rejestracji lub zgłoszenia. W przypadku prawa z rejestracji topografii układu scalonego oraz autorskiego prawa do programu komputerowego nie jest dokonywana kontrola merytoryczna, urząd dokonuje jedynie oceny formalnej zgłoszenia.

Zastosowanie 5% podatku dochodowego wiąże się z promowaniem działalności o charakterze innowacyjnym, co też oznacza, że ulgą tą objęte są tylko te prawa, które w sposób jednoznacznym wiążą się z działalnością o charakterze twórczym.

Dodatkowo, aby skorzystać z ulgi wskazane prawa powinny podlegać ochronie na podstawie odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Jaki rodzaj dochodów uprawnia do IP BOX

Jak zostało wyżej wskazane, nie tylko dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa uprawnia do preferencji podatkowej. Z 5% podatku dochodowego mogą skorzystać również podatnicy, którzy osiągają dochód z:

  1. opłaty lub należności wynikające z umowy licencyjnej;
  2. kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
  3. odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym w tym postępowaniu sądowym lub arbitrażu.
Twórca wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego uprawniony do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji może przenieść to prawo nieodpłatnie lub za uzgodnioną zapłatą na rzecz przedsiębiorcy albo przekazać mu wynalazek, wzór użytkowy albo wzór przemysłowy do korzystania. Tym samym wskazane powyżej kwalifikowane prawa mogę zostać przeniesione lub udostępnione do korzystania w określonym zakresie.

Jak ustalić podstawy opodatkowania

Podstawę opodatkowania dochodu stanowi kwalifikowany dochód z tych praw, tj. podstawę opodatkowania ustala się dla sumy kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw osiągniętych w roku podatkowym.

Kwalifikowany dochód ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanych praw osiągniętych w roku podatkowym i wskaźnika określonego w ustawie PIT lub ustawie CIT. Wyliczenia owego wskaźnika dokonuje się zgodnie ze wzorem

n = (a + b) x 1,3 / (a + b + c + d)

w którym poszczególne litery wzoru oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:

a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej;

b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT bądź art. 11a ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT;

c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT bądź art. 11a ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT;

d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

Przy czym do wskazanych kosztów nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, m.in. odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.

Związek z kwalifikowanym prawem powinien być  bezpośredni. Kosztami takimi będą więc w szczególności koszty surowców, wynagrodzeń, koszty laboratoryjne. 

Jeżeli wartość wskaźnika okaże się większa od 1, przyjmuje się, że wartość ta wynosi 1. Wskaźnik nigdy nie może podwyższać dochodu do opodatkowania w stosunku do dochodu ustalanego na zasadach ogólnych.

A co jeżeli przedsiębiorca wykaże straty?

Omawiane przepisy przewidują także sposób rozliczania straty w odniesieniu do kwalifikowanych prawach własności intelektualnej. Wykazaną stratę z kwalifikowanych praw w danym roku podatkowym odejmuje się od dochodu osiągniętego w najbliższych kolejno następujących po sobie 5 latach podatkowych z tego samego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, tego samego rodzaju produktu lub usługi lub tej samej grupy produktów lub usług, w których zostało wykorzystane kwalifikowane prawo własności intelektualnej.

 

Podstawa prawna:

ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1426)
ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1406)
ustawa z dnia 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin (Dz.U. z 2018 r.  432).


 

Bartosz Piech
Bartosz Piech
Prawnik specjalizujący się w prawie korporacyjnym oraz prawie zamówień publicznych.