Użytkowanie wieczyste

Użytkowanie wieczyste, w sposób szczegółowy, zostało opisane w Księdze Drugiej Tytule II ustawy – Kodeks cywilny (k.c.). Użytkowanie wieczyste stanowi specyficzne dla byłego bloku wschodniego (tym Polski) prawo podmiotowe dotyczące nieruchomości gruntowej polegające na oddaniu w użytkowanie nieruchomości gruntowej będącej własnością Skarbu Państwa, województwa, powiatu bądź gminy lub związku tych jednostek osobie fizycznej lub prawnej na czas określony trwający maksymalnie 99 lat.
Użytkowanie wieczyste

Przepis art.  232 k.c. stanowi, iż grunty stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach administracyjnych miast; oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki; a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym. W szczególnych przypadkach użytkowanie wieczyste może obejmować także inne grunty Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.

Budynki i inne urządzenia wzniesione przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. Analogicznie do powyższego, budynki i inne urządzenia, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowią jego własność. Należy przy tym pamiętać, że przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. Wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną.

Elementy umowy o użytkowanie wieczyste

Sposób korzystania z gruntu pod użytkowanie wieczyste musi być określona przez umowę sporządzoną notarialnie. Jeżeli oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje w celu wzniesienia na gruncie budynków lub innych urządzeń, umowa powinna określać:

  • termin rozpoczęcia i zakończenia robót;
  • rodzaj budynków lub urządzeń oraz obowiązek ich utrzymywania w należytym stanie;
  • warunki i termin odbudowy w razie zniszczenia albo rozbiórki budynków lub urządzeń w czasie trwania użytkowania wieczystego;
  • wynagrodzenie należne wieczystemu użytkownikowi za budynki lub urządzenia istniejące na gruncie w dniu wygaśnięcia użytkowania wieczystego.

Wykonywanie użytkowania wieczystego

Artykuł 236 k.c. dokładnie opisu okres na jaki Skarb Państwa może oddać w użytkowanie nieruchomość gruntową. Oddanie owego gruntu następuje co do zasady na okres dziewięćdziesięciu dziewięciu lat. Natomiast w wypadkach wyjątkowych, gdy cel gospodarczy użytkowania wieczystego nie wymaga oddania gruntu na dziewięćdziesiąt dziewięć lat. Dopuszczalne jest oddanie gruntu na okres krótszy, co najmniej jednak na lat czterdzieści.

W ciągu ostatnich pięciu lat przed upływem terminu użytkowania wieczysty użytkownik może żądać jego przedłużenia na dalszy okres od czterdziestu do dziewięćdziesięciu dziewięciu lat, z tym że użytkownik może wcześniej wystąpić z takim żądaniem, jeżeli okres amortyzacji zamierzonych na użytkowanym gruncie nakładów jest znacznie dłuższy aniżeli czas, który pozostaje do upływu zastrzeżonego w umowie terminu.

Wyżej wskazany przepis podkreśla, że odmowa przedłużenia jest dopuszczalna tylko ze względu na ważny interes społeczny. Należy pamiętać, że umowa o przedłużenie wieczystego użytkowania, tak jak umowa główna, powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Jeżeli chodzi o przeniesienie użytkowania wieczystego, nie ma tutaj większych ograniczeń ustawowych. W tej materii stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości.

Podkreślenia wymaga fakt, iż roszczenie przeciwko wieczystemu użytkownikowi o naprawienie szkód wynikłych z niewłaściwego korzystania z gruntu oraz roszczenie wieczystego użytkownika o wynagrodzenie za budynki i urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanego gruntu przedawniają się z upływem lat trzech od tej daty.

 

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 23 czerwca 1964 roku – Kodeks cywilny.

 

Radosław Pilarski
Radosław Pilarski
Adwokat oraz doradca restrukturyzacyjny z wieloletnim doświadczeniem w prawie cywilnym, gospodarczym oraz upadłościowym i restrukturyzacyjnym.