Sprzedaż samochodu po leasingu – jak to zrobić w Polskim Ładzie?

Mało który właściciel firmy decyduje się na zakup nowego samochodu za gotówkę. Ze względów podatkowych o wiele korzystniejszy jest leasing oraz najem krótkoterminowy. Najbardziej popularnym do tej pory był leasing operacyjny - w skrócie wkład własny, 3-5 lat płacenia rat, wykup za grosze. Po tym okresie auto mogło stać się prywatnym majątkiem przedsiębiorcy, który po 6 miesiącach mógł je sprzedać bez opodatkowania. Polski Ład to utrudnił, aktualnie sprzedaż samochodu po leasingu może być dokonana dopiero po 6 latach. W innym wypadku powstanie obowiązek podatkowy.
Sprzedaż samochodu po leasingu

Sprzedaż samochodu po leasingu do końca 2021 roku była bardzo dobrym rozwiązaniem dla wszystkich. Dla leasingobiorcy, bo co kilka lat mógł zmieniać pojazd na nowy i stale podwyższać koszty, dla leasingodawcy bo zarabiali na leasingu, dla salonu samochodowego bo sprzedawał pojazd, no i dla Skarbu Państwa bo rozwój handlu to rozwój gospodarczy Państwa i wzrost dochodu z podatków. Idąc jednak za ciosem, rząd w Polskim Ładzie postanowił popsuć i to. Zmusił tym samym leasingobiorców do przestawienia się na inny rodzaj usługi np. najem lub „zoptymalizować” kwestię podatkowe pozbywając się pojazdu w inny sposób niż za pomocą umowy sprzedaży.

Sprzedaż samochodu po leasingu a PIT

Do roku 2022 rozliczenie przychodu ze sprzedaży samochodu, który został wykupiony z leasingu operacyjnego przez przedsiębiorcę na cele prywatne, było proste, bo go po prostu nie było. Należało odczekać 6 miesięcy, aby nie wykazać przychodu ze zbycia rzeczy poleasingowej, i po kłopocie.

Wraz z wejściem Polskiego Ładu, aby nie zapłacić podatku dochodowego od sprzedaży auta wykupionego z leasingu, przedsiębiorca będzie musiał odczekać… 6 lat. Zgodnie z dodanym nowelizacją art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT) przychodami z działalności są również przychody z odpłatnego zbycia składników będących rzeczami ruchomymi, wykorzystywanymi na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, na podstawie umowy leasingu. Jednocześnie na mocy art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT, zwolnienie z opodatkowania sprzedaży po upływie pół roku od wykupu na cele prywatne nie dotyczy składników, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 19, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te zostały wycofane z działalności gospodarczej, i dniem ich odpłatnego zbycia nie upłynęło 6 lat.

Art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT:

„Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników będących rzeczami ruchomymi, wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, na podstawie umowy, o której mowa w art. 23b ust. 1, przy czym przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.”

Art. 23b ust. 1 ustawy o PIT:

„Opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio w przypadku, o którym mowa w pkt 1, koszt uzyskania przychodów korzystającego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jeżeli:

  1. umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym nie jest osoba wymieniona w pkt 2, została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo została zawarta na okres co najmniej 5 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;
  2. umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony;
  3. suma ustalonych opłat w umowie leasingu, o której mowa w pkt 1 lub 2, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, a w przypadku zawarcia przez finansującego następnej umowy leasingu środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej będących uprzednio przedmiotem takiej umowy odpowiada co najmniej jego wartości rynkowej z dnia zawarcia następnej umowy leasingu; przepis art. 19 stosuje się odpowiednio.”

Omawiane przepisy wprowadzone Polskim Ładem dotyczą nie tylko pojazdów, ale wszystkich wykupionych z leasingu składników majątku od dnia 1 stycznia 2022 roku.

Jaki podatek ze sprzedaży?

Sprzedaż samochodu z leasingu od 2022 roku przez 6 lat opodatkowana będzie:

  • w przypadku ryczałtu – 3% podatkiem od przychodu;
  • w przypadku podatku liniowego – 19% podatkiem od dochodu;
  • w przypadku stosowania skali podatkowej – 17% lub 32% podatkiem dochodowym.

Polski Ład wypłyną jedynie na ustawę o PIT, a zatem na obciążenia podatkowe podatkiem dochodowym. Nie zmieniły się natomiast przepisy w zakresie podatku od towarów i usług. Sprzedaż samochodu wykupionego z leasingu do celów prywatnych w dalszym ciągu jest poza zakresem VAT. Traktowana jest bowiem jako sprzedaż prywatnego majątku.

Sprzedaż samochodu po leasingu a może darowizna?

Sprzedaż samochodu zaraz po leasingu nie będzie dobrym pomysłem. Wartość 3 – 5 letniego auta może w bardzo szybki sposób „wrzucić” podatnika na II próg podatkowy, tj. 32% podatku (o ile jest na skali podatkowej). Nie wiele zmieni nawet nabycie nowego pojazdu w leasingu – okres spłaty trwa latami, przedsiębiorca nie obniży w ten sposób kosztów zbyt drastycznie.  

Wydaje się, że aktualnie leasingobiorcy mają dwa wyjścia – jeździć wykupionym samochodem przez kolejne 6 lat, aż prawie zupełnie straci ono wartość, albo… darować je członkowi najbliższej rodziny.

Osoba obdarowana może sprzedać przedmiot darowizny już po 6 miesiącach, bez konieczności płacenia podatku. Przy takiej umowie sprzedaży, to kupujący opłaca 2% podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC). Ważne jest, aby darowizna trafiła do osoby z tzw. grupy zerowej, tj. małżonka, zstępnych (potomków), wstępnych (przodków), rodzeństwa, ojczyma lub macochy. W takiej sytuacji obdarowany jest całkowicie zwolniony z podatku od spadków i darowizn.

Aby jednak nie narazić się na kontrolę urzędu skarbowego oraz kary administracyjne pamiętać należy, iż środki uzyskane przez obdarowanego ze sprzedaży samochodu nie mogą trafić z powrotem do darczyńcy. Darczyńca od chwili darowizny nie powinien także użytkować na co dzień pojazdu, w końcu oddał go członkowi rodziny. W innym wypadku fiskus mógłby uznać umowę darowizny za pozorną.

Z racji tego, że okres do zgłoszenia darowizny oraz okres po jakim przedmiot darowizny można sprzedać, tj. 6 miesięcy, obdarowany powinien zgłosić ją fiskusowi w ostatnim miesiącu przewidzianego terminu. Zwiększy to szanse na uniknięcie niechcianych kontroli.

 

Porady prawne:

  • ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1128)
  • ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685)
Żaneta Pilarska-Czeluśniak
Żaneta Pilarska-Czeluśniak
Dziennikarz i redaktor, od lat związana z branżą prawniczą i finansową.