Darowizna w najbliższej rodzinie

Darowizna w najbliższej rodzinieDarowizna to nieodpłatne przekazanie danego składnika majątku na rzecz drugiej osoby. Przepis art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego definiuje darowiznę jako umowę polegającą na tym, że darczyńca dokonuje bezpłatnego świadczenia na korzyść obdarowanego kosztem swojego majątku.

Darowizna rodzi obowiązek podatkowy w postaci podatku od spadków i darowizn. Wysokość podatku waha się od 3 do 20 proc. od części darowizny przekraczającej kwotę wolną od podatku. Wyjątek od powyższego stanowi darowizna w najbliższej rodzinie. Jednakże i w tym wypadku nie wszystko jest tak oczywiste.

Za darowiznę należy rozumieć nieodpłatne przysporzenie majątkowe w wyniku:

  • dziedziczenia;
  • zapis zwykłego, dalszego lub windykacyjnego;
  • polecenia testamentowego,
  • zachowku,
  • dyspozycji bankowej wkładem na wypadek śmierci,
  • dyspozycji uczestnika otwartego funduszu inwestycyjnego albo specjalistycznego otwartego funduszu inwestycyjnego,
  • nieodpłatnego zniesienia współwłasności,
  • nieodpłatnej renty, czyli regularnego otrzymywania od kogoś pieniędzy albo rzeczy;
  • nieodpłatnego użytkowania;
  • nieodpłatnej służebności.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn w sferze darowizn wyróżnia trzy grupy podatkowe:

grupa I – należą do niej: małżonek, zstępni (potomkowie danej osoby np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (przodkowie danej osoby np. matka, ojciec, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie. Kwota wolna od podatku to 9.637 zł;

Oznacza to, ze osoby należące do I grupy podatkowej, w przypadku otrzymania darowizny przekraczającej kwotę 9.637 zł, muszą zapłacić z tego tytułu odpowiedni podatek do urzędu skarbowego.

Ważne! Z I grupy podatkowej wyróżniamy tzw. grupę 0. Należą do niej: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, ojczym, macocha.  Najbliżsi należący do zerowej grupy podatkowej są zwolnieni z podatku od darowizn. Jednakże należy pamiętać, że darowiznę przekraczającą kwotę 9.637 zł, należy zgłosić do właściwego urzędu skarbowego. Darowizna w grupie 0 będzie zwolniona z podatku tylko w przypadku zgłoszenia jej do US. Nie istnieje żaden limit kwotowy dla darowizny zwolnionej z podatku oraz żadnych warunków dotyczących używania bądź zbycia darowizny.

grupa II – należą do niej: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych. Kwota wolna od podatku to 7.276 zł;

Oznacza to, ze osoby należące do II grupy podatkowej, w przypadku otrzymania darowizny przekraczającej kwotę 7.276 zł, muszą zapłacić z tego tytułu odpowiedni podatek do urzędu skarbowego.

grupa III – obejmuje wszystkich innych nabywców. Kwota wolna od podatku to 4.902 zł.

Oznacza to, ze osoby należące do III grupy podatkowej, w przypadku otrzymania darowizny przekraczającej kwotę 4.902 zł, muszą zapłacić z tego tytułu odpowiedni podatek do urzędu skarbowego.

Co w przypadku, kiedy nie zgłosimy darowizny?

Jeżeli osoba objęta zwolnieniem nie zgłosi czynności darowizny, a fiskus się o tym dowie, wtedy musi się ona liczyć z tym, że kwota darowizny będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Przypomnijmy, że przychody z nieujawnionych źródeł podlegają „karnemu” podatkowi w wysokości 75 proc.

Obowiązek zgłoszenia nabycia darowizny wyłączony jest w przypadku sporządzenia umowy przez notariusza.

Czytaj też: Gdy ubezpieczyciele próbują oszczędzić na wypłatach OC

Zasady zgładzenia darowizn do urzędu skarbowego.

Fakt dokonania darowizna w najbliższej rodzinie należy zgłosić w odpowiednim urzędzie skarbowym, korzystając z druku SD-Z2.

W przypadku grupy 0, podatnicy mają pół roku od daty otrzymania darowizny lub przyjęcia spadku na zgłoszenie tego faktu. Natomiast reszta osób jedynie miesiąc.

Co jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze?

Warto pamiętać, że w przypadku pieniędzy, jedynie darowizna dokonana przelewem na rachunek bankowy lub przekazem pocztowym będzie zwolniona z opodatkowania. Chodzi tu o możliwość udokumentowania transakcji. Przekazanie gotówki do rąk nie korzysta z omawianego zwolnienia.

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. – o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207 z późn. zm.).

 

Autor: Radosław Pilarski