Prawa autorskie – prawo cytatu

Prawa autorskie – prawo cytatu

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych określa, że podmiotem prawa autorskiego nazywamy każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Co jednak jeśli chcemy skorzystać z czyjegoś utworu, np. go zacytować? Czym jest prawo cytatu? O tym poniżej.

Polskie prawo stanowi, że wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory w całości, jednak z uzasadnieniem. W gatunkach takich jak: wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa. Najlepiej więc zaznaczyć, że jest to cytat.

A co z parodiami, pastiszami, czy karykaturą?

W tym przypadku podobnie można korzystać z utworów, jednak również w zakresie uzasadnionym prawami tych gatunków twórczości.

Wykorzystywania utworów podczas ceremonii i uroczystości

Można korzystać z utworów podczas ceremonii religijnych oraz oficjalnych uroczystości organizowanych przez władze publiczne. Pod warunkiem jednak, że nie łączy się z tym osiąganie pośrednio lub bezpośrednio korzyści majątkowej. Słowem – nikt na tym nie zarabia.Ponadto można nieodpłatnie publicznie odtwarzać wszelkiego rodzaju utwory podczas imprez szkolnych oraz akademickich. Tutaj również nie można ponosić korzyści majątkowych.

Co ważne: powyższe przypadki nie określają sytuacji do korzystania z utworów podczas imprez reklamowych, promocyjnych i wyborczych.

Wystawiania dzieła plastycznego i jego kopii

Podobnie jak przy wyżej charakteryzowanych utworach, w przypadku dzieła plastycznego i jego kopii właściciel egzemplarza utworu plastycznego może go wystawiać publicznie, jednak nie może z tego czerpać korzyści majątkowych.

Prawo cytatu – granice ?

Kodeks stanowi krótko: dozwolony użytek nie może naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne interesy twórcy.

 

Podstawa prawna: 

  • Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.