Umowa o wykonanie dzieła – sposób rozliczana

Umowa o wykonanie dzieła

Umowa o wykonanie dzieła jest jedną z form zatrudnienia. Jest bardzo często zawierana przez firmy z osobami wykonującymi wolne zawody oraz z m.in. dziennikarzami, grafikami czy programistami.

Umowa o wykonanie dzieła jest umową cywilnoprawną, która zobowiązuje wykonawcę do stworzenia konkretnego materialnego lub niematerialnego wytworu. Zapłata, którą otrzymuje wykonawca, jest rodzajem wynagrodzenia za wypracowany rezultat i stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Jak należy rozliczyć przychód z umowy o dzieło? O tym w niniejszym artykule.

Podstawowe zasady rozliczania

Jeżeli wykonawca jest osobą fizyczną, zamawiający nie ma obowiązku płacenia składek ZUS. Dotyczy to zarówno ubezpieczenia społecznego, jak i zdrowotnego. Wykonawca w takiej sytuacji może ubezpieczyć się samodzielnie. Obowiązkiem zamawiającego jest natomiast wpłacanie zaliczki na poczet podatku dochodowego wykonawcy. Przychody z umowy o dzieło podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych  – podatkiem 18 proc. oraz 32 proc. po przekroczeniu określonego progu.

Zasady opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu wykonywania umowy o dzieło określa Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako Ustawa o PIT). Sposób rozliczania przychodu zależy od:

  • statusu podmiotów będących stronami umowy; 
  • wysokości należności określonej w umowie o dzieło.

Umowa pomiędzy zamawiającym przedsiębiorcą, a osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej będącym wykonawcą

W sytuacji gdy umowa zawierana jest pomiędzy osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, a przedsiębiorcą, to zamawiający ma obowiązek pobrać i odprowadzić podatek lub zaliczkę na podatek dochodowy od wynagrodzenia przewidzianego w umowie.

Zgodnie z Ustawą PIT mamy dwie procedury rozliczania wynagrodzenia. Progiem od którego uzależniony jest wybór  jednej ze ścieżek jest kwota 200 zł.

Poniżej 200  zł

Jeżeli wynagrodzenie z umowy o dzieło nie przekracza 200 zł (a umowa nie jest zawarta z pracownikiem) zamawiający odprowadza podatek zryczałtowany w wysokości 18 proc. odliczony od przychodu  (art. 30 ust. 1 pkt 5a Ustawy o PIT).

Zamawiający jest zobowiązany do przekazania wykonawcy umowy o dzieło oraz urzędowi skarbowemu imiennej informacji PIT-11. Musi to uczynić do końca lutego następnego roku podatkowego.

Wykonawca natomiast ma obowiązek ujęcia tych kwot w swoim zeznaniu rocznym, jako przychodu z działalności wykonywanej osobiście.

Powyżej 200 zł

W sytuacji jeżeli wynagrodzenie z umowy o dzieło przekracza 200 zł, wtedy zamawiający zobowiązany jest do wpłacenia do urzędu skarbowego zaliczki w wysokości 18 proc. kwoty dochodu uzyskanego przez wykonawcę (art. 41 ust. 1 ustawy o PIT).

Ważne! Dochód to różnica między przychodem (z wyłączeniem odliczeń zwolnionych z opodatkowania) a kosztami uzyskania przychodu. Koszty te mają postać zryczałtowaną – 20 proc. przychodu. Z kolei w branży kreatywnej będzie to 50%. Wtenczas tak otrzymaną kwotę mnożymy przez 18%. Jeżeli wykonawca dzieła udowodni, że faktycznie poniesione koszty były wyższe niż wynikające z ryczałtu, wówczas do podstawy wymiaru podatku dochodowego stosuje się koszty rzeczywiste.

Wykonawca dzieła otrzymuje wynagrodzenie netto (pomniejszone o obliczony podatek/zaliczkę na podatek). Mimo to, ma obowiązek uwzględnić je w zeznaniu rocznym PIT. Z kolei zamawiający do końca lutego następnego roku ma obowiązek przekazać wykonawcy imienną informację PIT-11, która posłuży mu do wypełnienia zeznania.

Przykład: Jan Zamawiający zawarł z  Mikołajem Wykonawcą umowę o dzieło w postaci wykonania schodów do siedziby firmy Zamawiającego. Strony umówiły się na wynagrodzenie w wysokości 10 000 zł brutto. Mikołaj Wykonawca po wykonaniu dzieła otrzyma kwotę 8 560 zł. Stanie się tak, gdyż wynagrodzenie brutto wynosi 10 000 zł, zamawiający odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 1440 zł (10 000 zł x 80% [20% to koszty uzyskania dochodu] = 8 000; 8 000 x 18% = 1440; 10 000 – 1440 = 8 560 ). W zeznaniu rocznym Wykonawca wykaże jako przychód 10 000 zł, jako zapłaconą zaliczkę 1440 zł.

Czytaj też: Umowa o dzieło – wzór z omówieniem

Umowa o wykonanie dzieła zawarta pomiędzy przedsiębiorcami

W przypadku gdy umowa o wykonanie dzieła zostanie zawarta pomiędzy przedsiębiorcami, wykonawca zostanie zobowiązany złożyć deklarację, iż wykonanie dzieła mieści się w zakresie wykonywanej przez niego działalności. Może to zrobić w treści umowy albo w oddzielnym oświadczeniu.

Zamawiający jest zwolniony z obowiązku pobierania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy. Z kolei wykonawca jest zobowiązany rozliczyć je w ramach przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Dochody rozlicza się w zeznaniu rocznym PIT jako przychód z innych źródeł, zgodnie z wybraną dla swojej działalności gospodarczej formą opodatkowania.

Przykład: Jan Zamawiający, prowadzący działalność gospodarczą, zawarł z  Mikołajem Wykonawcą prowadzącym działalność gospodarczą, umowę o dzieło w postaci wykonania schodów do siedziby firmy Zamawiającego. Strony umówiły się na wynagrodzenie w wysokości 10 000 zł. Wykonawca po wykonaniu dzieła otrzyma wynagrodzenie brutto 10 000 zł. Rozliczy się on na zasadach ogólnych, a więc musi rozliczyć swój przychód razem z pozostałymi przychodami i od całości przychodów odliczyć zaliczkę na podatek dochodowy.

Umowa między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej

W sytuacji, kiedy umowa o wykonanie dzieła zawierana jest pomiędzy osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, rozliczenie podatku jest obowiązkiem wykonawcy. Zamawiający w takiej sytuacji wypłaca wynagrodzenie brutto. Nie jest zobowiązany odprowadzać żadnych zaliczek na podatek dochodowy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT wykonawca powinien uzyskany przychód z umowy wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym PIT jako przychód z innych źródeł. Jeżeli natomiast umowa przewiduje przeniesienie autorskich praw majątkowych wtedy wykonawca powinien otrzymane wynagrodzenie wykazać jako przychód z praw majątkowych.

W przypadku przeniesienia autorskich praw majątkowych, wykonawca ma prawo zastosować 50% koszty uzyskania przychodu.

Przykład: Jan Zamawiający zawarł z  Mikołajem Wykonawcą umowę o dzieło w postaci projektu sklepu internetowego wraz z przeniesieniem praw autorskich.  Umówione wynagrodzenie brutto wnosi 1 200 zł. Mikołajem Wykonawca przygotowuje projekt i otrzymuje umówione wynagrodzenie. W zeznaniu rocznym wykazuje on przychód z praw majątkowych w kwocie 1 200 zł. Jako koszt uzyskania przychodu Mikołaj Wykonawca ma prawo wpisać 600 zł, tj. 50% kwoty wynagrodzenia brutto.

 

Autor Radosław Pilarski