Wniosek pokrzywdzonego o umorzenie postępowania o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego

Zgodnie z art. 12 Kodeksu postępowania karnego, w sprawach ściganych na wniosek pokrzywdzonego, to od jego woli zależy wszczęcie postępowania przygotowawczego. Czasami zdarza się, iż już po wszczęciu postępowania, pokrzywdzony pojedna się ze sprawcą. Wina zostanie naprawiona, a pokrzywdzony przestanie czuć urazę do sprawcy. W takim przypadku sprawcę uratować może wniosek pokrzywdzonego o umorzenie postępowania o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego.

Wniosek pokrzywdzonego o umorzenie postępowania o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego jest swoistym cofnięciem skargi. Do jego złożenia uprawnia przepis art. 661 § 4 Kodeksu postępowania karnego. Złożenie wniosku może doprowadzić do umorzenia postępowania przygotowawczego i zakończenia sprawy.

Kto i kiedy może umorzyć postępowanie?

Prokurator lub sąd – w zależności od etapu, na jakim wniosek został złożony, umorzy postępowanie, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki:

  1. postępowanie zostało wszczęte przez prokuratora na skutek skargi pokrzywdzonego (w trybie art. 661 § 1 Kpk);
  2. wniosek o umorzenie został złożony przed prawomocnym ukończeniem postępowania;
  3. umorzeniu nie sprzeciwia się interes społeczny;
  4. oskarżony wyraził zgodę – dotyczy sytuacji, gdy wniosek o umorzenie został złożony po rozpoczęciu przewodu sądowego w I instancji.

Co jeżeli organ odmówi umorzenia?

W przypadku gdy prokurator negatywnie odniesie się do wniosku pokrzywdzonego, wyda postanowienie o jego nieuwzględnieniu.

W takiej sytuacji pokrzywdzony ma możliwość złożenia zażalenia na tą decyzję na gruncie przepisów ogólnych, dotyczących środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu przed sądami powszechnymi. W doktrynie prezentowane jest jednak również odmienne stanowisko, zgodnie z którym na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku pokrzywdzonego o umorzenie postępowania przysługuje zażalenie tak samo, jak na czynność prokuratora podjętą w trybie art. 661 § 2 KPK.

Co więcej, nawet jeśli pomimo wniosku pokrzywdzonego prokurator kontynuuje postępowanie ze względu na interes społeczny, uprawniony do umorzenia jest sąd. Zdarzają się również przypadku, kiedy to sąd orzeka o kontynuowaniu postępowania nawet w razie poparcia przez prokuratora wniosku pokrzywdzonego o umorzenie postępowania.

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1987).

 

Radosław Pilarski
Radosław Pilarski
Adwokat z wieloletnim doświadczeniem w prawie cywilnym, gospodarczym i restrukturyzacyjnym.